Sau buổi chia sẻ về chủ đề này, anh em trong cộng đồng có cách nói vui về vấn đề này:
“Yêu thì Build, yếu thì Buy, vừa yêu vừa yếu thì Partner.”
Nhưng khi AI chuyển từ thử nghiệm sang vận hành, quyết định Build – Buy – Partner trở nên phức tạp hơn nhiều.
Câu hỏi thực sự không phải là: “Mô hình AI nào tốt nhất?
Mà là:
Với use case này, capability nào doanh nghiệp phải sở hữu, capability nào có thể mua từ thị trường và capability nào nên đi cùng partner để tăng tốc mà không tạo ra dependency mới?
Đó cũng là cách anh Đào Thanh Tú tiếp cận chủ đề Build – Buy – Partner trong Session 2 – Crossing the Wall của chương trình AI for CIO 2026.
Thay vì nghe thêm một phần chia sẻ kinh nghiệm từ anh Tú, thành viên được đặt trực tiếp vào một tình huống doanh nghiệp cụ thể, với những ràng buộc thực tế về ngân sách, nguồn lực, quản trị và thời gian, để tự phân tích và đưa ra quyết định như một nhà lãnh đạo công nghệ đang chịu trách nhiệm triển khai AI trong doanh nghiệp hiện nay.
Một tập đoàn tài chính có ngân sách AI 15 triệu USD trong 18 tháng và chỉ có sáu tuần để quay lại Hội đồng quản trị với một đề xuất đủ rõ để ra quyết định.
Trong khi đó, năng lực kỹ thuật AI, dữ liệu, governance, nhân sự và khả năng thích nghi với thay đổi của tổ chức đều có giới hạn.
Ba hướng đi được đặt lên bàn:
BUY để tận dụng nền tảng sẵn có và rút ngắn thời gian triển khai.
PARTNER để bổ sung những năng lực mà doanh nghiệp chưa có hoặc chưa thể tự xây dựng kịp thời.
BUILD để sở hữu những năng lực, dữ liệu và tài sản trí tuệ có ý nghĩa chiến lược trong dài hạn.
Điểm đáng suy nghĩ nhất của tình huống không nằm ở việc lựa chọn phương án A, B hay C.
Nó nằm ở một câu hỏi sâu hơn:
Khả thi về công nghệ không đồng nghĩa với khả năng thực thi của doanh nghiệp
Một giải pháp có thể hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật, nhưng doanh nghiệp vẫn chưa đủ điều kiện để vận hành nó ở quy mô thực tế.
Khoảng cách giữa một AI thử nghiệm chạy được và một năng lực doanh nghiệp có thể vận hành, kiểm soát và mở rộng được thường nằm ở cả một chuỗi điều kiện phía sau:
Dữ liệu → Tích hợp → An toàn → Quản trị → Con người → Thay đổi → Trách nhiệm → Chi phí → Mở rộng
Với CIO, điều đó bắt buộc câu hỏi phải thay đổi: “AI có làm được không?”
Mà là:
Dữ liệu có đủ chất lượng để AI đưa ra kết quả đáng tin cậy không?
Hệ thống hiện tại có đủ khả năng tích hợp và vận hành ổn định không?
An toàn thông tin và cơ chế quản trị đã đủ để kiểm soát rủi ro chưa?
Doanh nghiệp có đội ngũ đủ năng lực để tiếp nhận và vận hành sau khi triển khai không?
Ai thực sự chịu trách nhiệm khi AI tác động đến một quy trình hoặc quyết định kinh doanh?
Và tổng chi phí khi mở rộng trên quy mô doanh nghiệp thực sự là bao nhiêu?
Từ đây, Build – Buy – Partner không còn là một quyết định mua sắm công nghệ.
Nó trở thành một năng lực ra quyết định.. Đừng chọn Build – Buy – Partner cho cả dự án
Một trong những insight quan trọng nhất của phiên thảo luận là:
Build – Buy – Partner nên được quyết định theo từng capability, không áp dụng một lựa chọn duy nhất cho toàn bộ chương trình AI.
Trên thực tế, một chương trình AI gần như luôn là sự kết hợp của cả ba.
Doanh nghiệp có thể Buy những nền tảng hoặc công nghệ đã tương đối chuẩn hóa để rút ngắn thời gian triển khai.
Có thể Partner ở những capability mà đội ngũ nội bộ chưa đủ kinh nghiệm, nguồn lực hoặc chưa thể tự xây dựng nhanh chóng.
Nhưng doanh nghiệp vẫn cần build và sở hữu những capability tạo ra sự khác biệt thực sự: dữ liệu đặc thù, domain knowledge, cách AI được tích hợp vào quy trình kinh doanh, governance model hoặc IP có giá trị dài hạn.
Framework có thể tóm gọn như sau:
BUILD khi capability tạo ra competitive differentiation, gắn với dữ liệu hoặc IP chiến lược, hoặc doanh nghiệp cần duy trì quyền kiểm soát trong dài hạn.
BUY khi bài toán tương đối phổ biến, tốc độ quan trọng và dependency có thể được quản lý.
PARTNER khi doanh nghiệp cần một capability mà chưa thể tự xây đủ nhanh — nhưng partnership phải đi cùng một lộ trình capability transfer rõ ràng.
Vì vậy, câu hỏi quan trọng hơn là: “Nên chọn vendor nào?”
là:
“Sau khi triển khai xong, doanh nghiệp thực sự sở hữu thêm capability gì?”
Đây là điểm phân biệt giữa việc mua một giải pháp AI và việc xây dựng năng lực AI cho doanh nghiệp.
Câu hỏi quyết định: ai sở hữu capability sau ngày go-live?
Một AI capability thường không thuộc về một bộ phận riêng lẻ.
Technology chịu trách nhiệm về nền tảng, kiến trúc, tích hợp và khả năng vận hành kỹ thuật.
Data team chịu trách nhiệm về chất lượng, pipeline, quyền truy cập và khả năng sử dụng dữ liệu.
Business sở hữu quy trình nghiệp vụ, cách AI được sử dụng và kết quả kinh doanh cần đạt được.
Risk / Compliance / Security thiết lập các control, giới hạn rủi ro và cơ chế giám sát.
Partner có thể chịu trách nhiệm triển khai, chuyển giao hoặc hỗ trợ vận hành trong một giai đoạn nhất định.
Nhưng sau ngày go-live, vẫn phải có một business owner hoặc executive owner chịu trách nhiệm cuối cùng cho câu hỏi:
Capability này có đang tạo ra business outcome như kỳ vọng không?
Người này không nhất thiết phải trực tiếp vận hành platform, quản lý data hay thiết kế controls.
Nhưng họ phải chịu trách nhiệm về: Outcome → Adoption → Performance → Risk acceptance → Investment decision
Nếu tổ chức chưa thể gọi tên người chịu trách nhiệm cho capability đó, doanh nghiệp chưa thực sự đưa ra một decision về capability — mà chủ yếu mới thực hiện một giao dịch mua công nghệ.
Đây cũng là lý do nhiều AI initiative mắc kẹt ở giai đoạn PoC.
Không phải vì model không chạy, mà vì operating model, accountability và năng lực nội bộ chưa theo kịp công nghệ.
Một partner có thể triển khai giải pháp thành công. Nhưng nếu sau go-live doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào partner để hiểu, vận hành, thay đổi hoặc mở rộng capability, thì tổ chức mới sở hữu một giải pháp — chưa chắc đã sở hữu năng lực.
Với CIO, Build – Buy – Partner vì vậy cần được nhìn qua ba câu hỏi:
1. Capability nào doanh nghiệp nhất thiết phải sở hữu bên trong?
2. Ai chịu trách nhiệm vận hành, phát triển và duy trì capability đó sau khi go-live?
3. Business outcome nào chứng minh capability này đáng để tiếp tục đầu tư và mở rộng?
Từ case discussion đến decision capability
Tại AI for CIO Workshop ngày 29/8/2026, các thành viên sẽ trực tiếp đưa một AI use case qua decision process:
USE CASE → VALUE → READINESS → BUILD / BUY / PARTNER → OWNERSHIP → GATE TO SCALE
Thời gian: 08:00, Thứ Bảy, 29/8/2026
Đăng ký tại đây
AI for CIO 2026
Leading AI Execution. Building AI Capability.